Wunderwaffen: Dresden

Medialna inscenizacja systemów uzbrojenia

Tutaj widzimy motyw propagandowy nazistów dotyczący wojny w Polsce.

Od wieków technika wojenna służy nie tylko do walki, ale także do propagandy. W XX wieku nowe technologie wzmocniły symbiozę mediów i wojska. W społeczeństwach wysokiej nowoczesności, charakteryzujących się technologią, coraz większego znaczenia nabierało prezentowanie najnowocześniejszej techniki wojennej.

Doprowadziło to do tego, że broń odwetowa V 1 i V 2 z czasów nazizmu jest do dziś niezwykle znana. Wynika to również z faktu, że dzięki nazistowskiej propagandzie zyskała ona sławę jako tak zwana broń cudowna. Wystawa w Muzeum Historii Wojskowości pokazuje, że za propagandową obietnicą cudów krył się ogromny i złożony proces manipulacji opinią publiczną.

Teksty z wystawy w języku polskim

Tutaj można pobrać teksty z wystawy w języku polskim. PDF (2.3 MB)

Broń masowego rażenia o umiarkowanym sukcesie

Jako zapowiedź wystawy specjalnej, już w grudniu 2025 roku otwarto „prequel” zatytułowany „Broń masowego rażenia porażki”. Systemy uzbrojenia prezentowane na tej wystawie były używane przez Wehrmacht podczas II wojny światowej w dużych ilościach, jednak z pewnymi zastrzeżeniami co do ich jakości i wydajności.

Nie tylko podczas ich bezwzględnej produkcji zginęło wielu robotników przymusowych i więźniów obozów koncentracyjnych, ale także na froncie użycie tej broni spowodowało duże straty we własnych szeregach. Niemniej jednak propaganda chętnie podkreślała jej rzekomą wyższość.

Zdjęcie przedstawia model B109 z prequelu do filmu „Wunderwaffen”.

Na zdjęciu widać działo szturmowe III z prequelu do filmu „Wunderwaffen”.

Na zdjęciu widoczna jest łódź podwodna „Hecht”.

Technika wojenna jako mit

Niezależnie od tego, czy chodziło o V 1, pociski manewrujące czy czołgi Tiger, każdy system uzbrojenia był osadzony w kontekście ideologicznym, który służył do propagowania propagandowych haseł. Nazistowska konstrukcja wroga miała stanowić pretekst do bezprecedensowego wyzwolenia przemocy, a propaganda wojenna próbowała wzbudzić entuzjazm Niemców do wojny za pomocą inscenizowanych systemów uzbrojenia.

Na początku II wojny światowej propagandyści nauczyli się skutecznie inscenizować broń, taką jak „Stuka” (samolot szturmowy) lub „Hitlersäge” (karabin maszynowy 42). W miarę postępu wojny proces ten ulegał radykalizacji. Gdy sytuacja wojenna stawała się coraz gorsza, zaczęto stosować tak zwaną broń cudowną lub broń odwetową. Systemy uzbrojenia były teraz opracowywane przed ich pierwszym użyciem specjalnie na potrzeby wojny propagandowej.

Na tym zdjęciu widnieje niemiecki czołg typu Tiger.

[Translate to Polish:] Zu sehen ist ein Modell des Schlachtschiffs Bismarck

Zdjęcie przedstawia sekcję poświęconą samolotom Stuka na wystawie specjalnej.

Na zdjęciu widoczne jest działo typu „8-8” oraz amunicja do niego.

Krytyczne spojrzenie na propagandę wojenną

Powstałe w ten sposób zaawansowane technologicznie i nierealne projekty broni dały możliwość kontynuowania nazistowskich teorii spiskowych po wojnie. W tych opowieściach dużą rolę odgrywają fantastyczne rodzaje broni, takie jak „Reichsflugscheibe” (latający dysk Rzeszy). Granice między nimi a przesadnymi projektami broni z późnej fazy II wojny światowej, takimi jak 1000-tonowy czołg „Ratte”, są płynne.

Techniki propagandowe nazizmu częściowo działają do dziś. Najpopularniejszym obecnie przykładem jest szerokie stosowanie terminu „broń cudowna” w różnych kontekstach wojny na Ukrainie. Wystawa pokazuje zatem, że systemy uzbrojenia i dyskurs na ich temat należy zawsze rozpatrywać łącznie, i na przykładzie nazizmu stara się zwiększyć świadomość krytycznego spojrzenia na ten ważny aspekt każdej współczesnej propagandy wojennej.

Tutaj można zobaczyć model nigdy nie wyprodukowanego czołgu „Ratte” w porównaniu wielkości z czołgiem typu „Tiger”.

Zaplanuj wizytę

Wystawa wzbudziła Twoje zainteresowanie? Zaplanuj więc już teraz wizytę w Muzeum Historii Wojskowości.

Go to page

Odkryj inne wystawy

Na zdjęciu widoczna jest gablota z działu „Formacja ciała”.

Wystawa stała

Wieloperspektywiczne spojrzenie na wojsko, wojnę i przemoc

Archiwum

The Wall

Fotograficzna podróż wzdłuż Wału Atlantyckiego